Niet kunnen praten na een kaakoperatie
Een kaakoperatie is ingrijpend. Soms worden je kaken weken vastgezet en kun je niet of nauwelijks praten. Met een goede voorbereiding maak je die periode een stuk draaglijker.
Welke kaakoperaties zijn er
Er zijn verschillende soorten kaakoperaties. Soms wordt alleen de onderkaak of de bovenkaak behandeld. Bij een dubbele kaakoperatie (een bimaxillaire osteotomie) worden beide kaken verplaatst.
Wat de gevolgen zijn, hangt af van de ingreep. Bij sommige operaties worden de kaken zes weken aan elkaar vastgezet met elastiekjes of draden. Dan kun je je mond niet openen.
Wat je kunt verwachten
Na de operatie is je gezicht gezwollen en is eten lastig. Vaak mag je alleen vloeibaar voedsel, bijvoorbeeld drinkvoeding als Nutridrink of gepureerde maaltijden door een rietje.
Praten is misschien nog lastiger. Met vastgezette kaken kom je niet verder dan wat gebrom. Familie, collega's en de mensen in de winkel verstaan je niet. Dat is frustrerend, zeker omdat je verder gewoon helder bent.
Bereid je voor
Denk vooraf na over hoe je gaat communiceren. Een paar tips:
- Vertel je omgeving dat je een tijd niet kunt praten. Dan schrikken ze niet.
- Installeer een spraak-app vóór de operatie en oefen ermee.
- Zet zinnen klaar die je zeker nodig hebt: pijn, medicijnen, eten, drinken, slapen.
- Houd je telefoon of tablet binnen handbereik op je nachtkastje.
In onze herstelgids staat een complete checklist voor de weken rond je operatie.
Handige zinnen voor je soundboard
Welke zinnen je nodig hebt, hangt af van je situatie. Dit zijn zinnen die veel mensen na een kaakoperatie op hun tegels zetten:
- Ik kan even niet praten, ik ben geopereerd aan mijn kaak.
- Ik heb pijn, mag ik iets tegen de pijn?
- Mag ik wat water of drinkvoeding?
- Ik ben moe, ik ga even liggen.
- Kun je dat nog een keer zeggen?
- Dank je wel, het gaat goed.
Maak een aparte map voor het ziekenhuis en een map voor thuis. Zo vind je alles snel terug.
Talkie is gemaakt na een kaakoperatie
Talkie bestaat omdat maker Erwin Oudshoorn in 2016 zelf een dubbele kaakoperatie onderging. Acht weken kon hij niet spreken. Typen in de Notitie-app werkte niet: de letters waren te klein en mensen pakten zijn telefoon af om te lezen.
Hij bouwde daarom een app die tekst groot toont en uitspreekt. Dat werd Talkie. Je downloadt hem gratis in de App Store en Google Play Store voor je telefoon of tablet.
Zo helpt Talkie tijdens je herstel
Talkie heeft twee basisfuncties die je na een kaakoperatie direct gebruikt:
- Typen en uitspreken. Typ een zin en de app leest hem hardop voor met een natuurlijke stem. De tekst staat groot op het scherm.
- Soundboard. Zet zinnen die je vaak nodig hebt op grote tegels. Eén tik en de app zegt ze. Handig in het ziekenhuis en thuis.
Wil je dat de app klinkt als jijzelf? Neem vóór de operatie een korte opname op en maak een eigen stem. Ook de spraak naar tekst-functie is fijn als je door zwelling ook slechter hoort of als je in een drukke ruimte zit.
Talkie is gratis. Meer tegels, stemmen en AI-functies zitten in Premium voor 7,99 euro per maand. Voor een herstelperiode van zes tot acht weken is een maand vaak genoeg.